Sarnath hay vườn Lộc Uyển, cách thành phố Varanasi, Ấn Độ khoảng 10 km là. Trước đây, khu vườn có tên gọi là Mrigadava, có nghĩa là vườn nai. Theo điển tích, tại nơi này, Đức Phật gặp năm người đàn ông đã từng là bạn đồng hành của Ngài trong quá trình tu hành trước đó. Đức Phật bắt đầu giảng dạy không phải để tranh luận mà vì lợi ích và lòng từ bi đối với con người. Ông giải thích con đường trung đạo tránh cực đoan, Tứ diệu đế, và quy định con đường Bát chánh.
Vào thế kỷ thứ ba trước Công nguyên, Đại đế Ashoka của triều đại Maurya đã dựng lên một cột cao 15,24 m có bốn con sư tử để đánh dấu nơi Đức Phật thuyết pháp đầu tiên, hiện được cất giữ trong bảo tàng khảo cổ học. Con sư tử tượng trưng cho cả vương quyền của Ashoka và Đức Phật. Bốn con sư tử được lấy làm biểu tượng của nước cộng hòa Ấn Độ ngày nay.
Hiện tại, khu vườn lộc uyển không còn giữ được nguyên trạng như thời kỳ huy hoàng của Phật giáo do nhiều phần đã bị phá hủy bởi những tín đồ đạo Hồi cực đoan. Tuy nhiên, du khách tới đây có thể tham quan nhiều tàn tích nổi tiếng còn sót lại, thể hiện sự uy nghi của chốn thánh địa như tháp Dhamek, tháp Chaukhandi, tháp xá lợi Dharmarajika, tịnh xá Mulagandhakuti, trụ đá vua A Dục và cây bồ đề chiết nhánh từ Bồ Đề Đạo Tràng,…
Tháp Dhamek là công trình kiến trúc dễ thấy nhất ở Sarnath, một cái trục từ tâm trên cùng của bảo tháp được khoan và phát hiện ra một tấm bia đá trên đó có khắc chữ Dhamekha, được cho là nơi Đức Phật thuyết bài pháp đầu tiên. Kích thước hiện tại của bảo tháp cao 31,3 m và đường kính 28,3 m. Phần dưới của bảo tháp được bao phủ hoàn toàn bằng đá chạm khắc tinh xảo. Hai chất liệu chủ đạo xây nên bảo tháp Dhamekh là gạch nung và đá sa thạch, được chạm khắc theo các mẫu hình học khác nhau với một vòng hoa sen được đục đẽo tinh xảo, chạy trên và bên dưới các chữ Vạn rất sống động và tinh tế.
Ngoài ra còn có tháp Dharmarajika, đây cũng là một của phần di tích, tháp Dharmarajika được Ashoka xây dựng vào thế kỷ thứ 3 Trước Công nguyên. Ngày nay chỉ có thể nhìn thấy nền móng của tòa tháp hùng vĩ này do đã bị tàn phá, phần còn lại của tháp Dharmarajika đã được di chuyển tới Varanasi để sử dụng làm vật liệu xây dựng trong thế kỷ thứ 18 và ngọc xá lợi được tìm thấy trong tháp Dharmarajika vào lúc này. Những xá lợi sau đó đã được rải xuống dòng sông Hằng.
Bảo tháp Chaukhandi đánh dấu nơi Đức Phật gặp lại năm anh em Kiều Trần Như sau khi Đưc Phật thành đạo. Vào thời kỳ Gupta một tòa tháp bằng gạch được dựng trên một gò đất cao ban đầu được xây dựng như một ngôi đền bậc thang, tượng trưng cho cuộc gặp gỡ của Đức Phật Thích Ca với những đệ tử đầu tiên. Sau đó vào thế kỷ 16, để kỷ niệm chuyến thăm tháp của Humayun – vị hoàng đế thứ 2 của đế chế Mughal, một tòa tháp hình bát giác được xây dựng thêm trên cấu trúc bậc thang.
Du khách có thể ghé thăm tịnh xá Mulagandha Kuti Vihara, tịnh xá Mulagandhakuti hiện nay là một tu viện được xây vào năm 1930. Mulaganda Kuti Vihara là một tịnh xá – đền thờ hiện đại được xây dựng với lối kiến trúc Phật giáo nổi bật. Du khách đến đây để nghe các nhà sư tụng kinh thuyết pháp hoặc chiêm ngưỡng những bức họa của Phật giáo. Du khách còn có thể chiêm ngưỡng bức tượng điêu khắc tinh xảo của các vị thần Bà La Môn và Hindu giáo, và một trong những bức họa cổ xưa nhất vẽ hình Đức Phật trong Bảo tàng Sarnath. Hoặc có thể ngắm nhìn bức tượng Kinh đô Sư tử Ashoka, một tác phẩm điêu khắc hình bốn chú sư tử xinh đẹp đứng đâu lưng lại với nhau.
Giờ mở cửa: 08:00 – 18:00