Làng gốm Gia Thủy

Làng gốm Gia Thủy thuộc xã Gia Thủy, huyện Nho Quan, Ninh Bình Việt Nam, là một làng gốm truyền thống có tuổi đời hơn 50 năm. Theo các nghệ nhân của làng, gốm Gia Thủy có nguồn gốc từ gốm Long Thịnh. Năm 1959, một số thợ gốm ở Thanh Hóa đã di cư vào đây và mở một số lò gốm phục vụ sinh hoạt như nồi, niêu, chum, vại. Từ đó, làng gốm Gia Thủy ra đời.

Kế thừa những tinh hoa của nghệ thuật tạo hình, những nét văn hóa đặc trưng của đất nước, các nghệ nhân làng gốm Gia Thủy đã tạo ra những sản phẩm gốm sứ không chỉ phục vụ đời sống sinh hoạt mà còn tôn vinh những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc ta. Những chiếc chum được tạo ra như sự hòa quyện giữa đất và lửa nhưng lại ẩn chứa bàn tay tài hoa và tâm hồn nghệ sĩ của làng gốm Gia Thủy. Năm 2007, làng gốm Gia Thủy được công nhận làng nghề truyền thống cần được bảo tồn. Trải qua bao năm thăng trầm, gốm Gia Thủy vẫn đứng vững và ngày càng phát triển mạnh mẽ.

Để làm ra một sản phẩm gốm sứ hoàn chỉnh đến tay người tiêu dùng có rất nhiều công đoạn và công đoạn nào cũng quan trọng như nhau. Ngay cả những công đoạn tưởng chừng như đơn giản chỉ cần sức lực để hoàn thành như chuẩn bị đất, nung lò cũng đòi hỏi người thợ phải có sự tỉ mỉ, khéo léo và óc quan sát tinh tế.

Gia Thủy được chọn để phát triển nghề gốm vì vùng đất này có đất sét đặc trưng, ​​thích hợp với nghề làm gốm. Nét đặc trưng của gốm Gia Thủy là được làm bằng chất liệu đất sét có màu nâu vàng, loại gốm chỉ có ở địa phương và chỉ ở làng nghề mới có. Loại đất này có độ kết dính cao, mịn và chịu nhiệt tốt. Đất khi lấy về sẽ được phơi khô, nghiền nhỏ và cho vào bồn ngâm. Sau đó, người thợ gốm khuấy đất sét và lọc kỹ qua rây. Gạn lấy phần nước bên trên, họ sẽ lấy phần đất đã đông đặc đem phơi, đến khi đủ nhựa mới đem ra. Việc phơi đất cũng cần phải cẩn thận, vì nếu khô quá hoặc ướt quá sẽ khó tạo hình.

Điều quan trọng nữa là giữ lửa trong lò. Để cho ra một sản phẩm đẹp và chất lượng thì khâu nung sản phẩm đóng vai trò quyết định. Nếu trong quá trình nung, người thợ không điều chỉnh lửa, điều chỉnh nhiệt độ phù hợp thì sản phẩm sẽ bị biến dạng, cong vênh, nứt nẻ…

Tùy từng loại sản phẩm mà người thợ sẽ nặn đất theo các dạng khác nhau. Thông thường, để làm ra những chiếc chum, vại, vại, người thợ sẽ nặn đất thành những sợi dài và tròn để khi đắp lên mâm sẽ dễ dàng hơn.

Người tạo hình, hoa, truyện trên gốm phải học qua lớp hoặc có thâm niên. Vì khi thực hiện công đoạn này, bạn phải vẽ hình rồi nặn đất thành hình phù hợp. Mỗi bức tranh trên bình gốm đều thể hiện được nét sinh động, có hồn của làng gốm Gia Thủy.

Qua những sản phẩm truyền thống của làng gốm Gia Thủy như bình, lọ, chén, đĩa có hoa văn phong cảnh làng quê Việt Nam… du khách không chỉ thấy được sự khéo léo, tài hoa của những người thợ lành nghề mà còn cảm nhận được sự tinh tế của các thế hệ nghệ nhân cô đọng trong từng đường nét của sản phẩm. Có lẽ chính vì vậy mà sản phẩm gốm Gia Thuy tạo nên nét độc đáo, được nhiều du khách trong và ngoài nước ưa chuộng và chọn mua về làm quà khi tới thăm Ninh Bình.