Thăng Long Tứ Trấn

Truyền thuyết về Thăng Long Tứ Trấn

Cách đây hơn một nghìn năm, vào năm 1010, Vua Lý Thái Tổ, một trong những vị vua nổi tiếng nhất trong lịch sử Việt Nam, đã quyết định dời kinh đô cũ của là Đại Việt từ thành Đại La đến vùng đất nơi Đức Vua nhìn thấy rồng vàng bay lên bầu trời trong giấc mơ kỳ diệu của mình. Sau sự kiện lịch sử trọng đại đó, vùng đất này được đặt tên là “Thăng Long” có nghĩa là nơi rồng bay lên.

Tứ trấn Thăng Long là 4 ngôi đền trấn yểm, bảo vệ cho kinh thành Thăng Long. Tứ trấn Thăng Long được xây dựng vào các thời kỳ khác nhau trong lịch sử và vẫn tồn tại cho đến ngày hôm nay. Người ta tin rằng,  những ngôi đền thờ 4 vị thần khác nhau này có thể trấn yểm Đông, Tây, Nam Bắc và bảo vệ thành phố khỏi ma quỷ cũng như những điềm xấu. Vậy 4 ngôi đền trấn yểm này là những ngôi đền nào?

Đền Bạch Mã – ngôi đền trấn yểm phía Đông

Nổi tiếng nhất trong Thăng Long Tứ Trấn là đền Bạch Mã nằm ngay giữa khu phố cổ Hà Nội. Đây là ngôi đền được xây dựng đầu tiên và được hoàn thành vào thế kỷ thứ 9. Mặc dù hiện tại, đền Bạch Mã nằm trên một con phố đông đúc xen giữa các quán bar, café, nhà hàng, hàng ăn và nhiều thứ khác, ngôi đền này vẫn được đông đảo du khách trong và ngoài nước đến tham quan. Vào thế kỷ thứ 9, ngôi đền được xây dựng gần cửa sông Tô Lịch và thờ các vị thần Sông, thần Tô Lịch hay thần Long Đỗ. Ngày nay, con sông vẫn còn đó những đã đổi dòng và hiện cách khu Phố Cổ khoảng 10km. Về các vị thần sông Tô Lịch, họ được coi là thành hoàng của Thăng Long và là người bảo vệ chính của thành phố này. Chuyện kể rằng khi vua Lý Thái Tổ chọn Thăng Long làm kinh đô mới của Việt Nam, ông đã ra quyết định xây tường bao quanh để bảo vệ thành trước. Tuy nhiên, bức tường hết lần này đến lần khác, bức tường cứ xây lên lại đổ sập. Vì vậy, nhà vua đã cho quan ngự sử lập đàn hiến tế để dâng phẩm vật lên Thần sông Tô Lịch ngay tại vị trí của ngôi đền bây giờ. Sau khi lễ vật được gửi đến các vị thần, họ nhìn thấy một con ngựa trắng đi ra từ đền thờ và để lại dấu chân trên mỗi bước đi của nó. Những người xây đã xây bức tường theo những dấu chân này và bức tường không bao giờ đổ sập nữa nữa. Vì sự kiện đó, nhà vua đã đặt tên cho ngôi đền này là đền Bạch Mã nghĩa và nó chính thức trở thành đền thiêng của kinh thành.

Đền Voi Phục – ngôi đền trấn yểm phía Tây

Đền được xây dựng vào thế kỷ 11, đền Voi Phục thờ một vị anh hùng có thật của kinh thành Thăng Long xưa là Hoàng tử Lý Hoằng Chân (thần Linh Lang), con vua Lý Thánh Tông, người đã hy sinh tính mạng để bảo vệ kinh thành trong công cuộc chống giặc ngoại xâm. Để ghi nhớ hành động anh hùng này, nhà vua đã ra lệnh xây dựng đền thờ để người dân thờ cúng ông và mong muốn ông luôn ở đó để bảo vệ thành phố. Do có hai tượng “voi quỳ” được đặt ở hai bên cổng đền nên người dân gọi là đền Voi Phục, nghĩa là đền voi quỳ và tên gọi này được giữ nguyên cho đến ngày nay. Theo truyền thuyết, Thần Linh Lang đã giúp người Việt Nam chiến thắng trong cả 3 cuộc chiến với quân Mông Cổ, kẻ xâm lược mạnh nhất thế giới thời bấy giờ khi họ xâm chiếm thành công hầu hết đất đai ở Châu Á mà còn cả một vùng rộng lớn ở Châu Âu.

Đền Kim Liên – ngôi đền trấn yểm phía Nam.

Đây là ngôi đền trẻ tuổi nhất của Thăng Long Tứ Trấn. Đền Kim Liên thờ thần Cao Sơn, người được cho là con của Lạc Long Quân và Âu Cơ, cha mẹ của dân tộc Việt Nam xưa. Chuyện kể rằng vào thế kỷ 16 - 17 khi vua Lê Tương Dực đang hành quân, ông cùng quân lính tìm thấy một tấm bảng đề chữ “Cao Sơn Đại Vương”, tức là chúa núi Cao Sơn, tin là dấu thần nên đã dâng lễ vật và cầu xin được chiến thắng. Mười ngày sau, nhà vua đã có một chiến thắng vĩ đại trước kẻ thù. Chính vì vậy, ông đã cho xây dựng một ngôi đền lớn ở phía Nam thành Thăng Long để ghi nhớ công ơn cứu giúp của Thần Cao Sơn và mong Thần tiếp tục bảo vệ Kinh thành.

Đền Quán Thánh – ngôi đền trấn yểm phía Bắc

Mặc dù được xây dựng vào khoảng năm 1010 - 1028 dưới triều vua Lý Thái Tổ, nhưng đến năm 1474  đền Quán Thánh mới được dời về vị trí hiện nay ở phía nam Hồ Tây. Đền thờ Huyền Thiên Trấn Vũ, một vị thần được trong truyền thuyết phương Bắc. Đây là vị Thần hộ mệnh bảo vệ người Việt khỏi quân xâm lược và theo nhiều truyền thuyết cổ xưa, ông đã giúp người Việt Nam chiến thắng trong nhiều trận chiến và vượt qua muôn vàn gian khó trong lịch sử từ thời Hùng Vương thứ 6 (1712 - 1632 TCN) cho đến nay với hàng nghìn trận đánh lớn nhỏ. Thời xa xưa, trước những trận đánh lớn, người dân thường dâng lễ vật lên Thần Trấn Vũ, cầu mong chiến thắng.

Thăng Long Tứ Trấn giữ vai trò quan trọng trong đời sống tâm linh người dân Hà Thành. Cùng với các danh lam thắng cảnh khác của thủ đô, Tứ Trấn là điểm đến văn hóa tâm linh không thể bỏ qua khi ghé thăm Hà Nội.