Sau khi chiếm đóng Lục tỉnh Nam Kỳ (Biên Hòa, Gia Định, Định Tường, Vĩnh Long, An Giang, Hà Tiên (1867), vào năm 1868, chính phủ Pháp cho thiết kế và xây dựng dinh thự cho Thống đốc Nam Kỳ tại trung tâm Sài Gòn. Sau khi hoàn thành, nó được gọi là Dinh Norodom.
Từ khi hoàn thành vào năm 1867 cho tới năm 1871, dinh được sử dụng bởi Thống đốc Nam Kỳ, gọi là dinh Thống đốc Nam Kỳ. Từ năm 1887 đến năm 1945, nhiều vị toàn quyền Pháp đã sử dụng dinh thự này làm nơi ở và làm việc, nên dinh được gọi là dinh Toàn Quyền.
Tháng 3/1945, phát xít Nhật thắng Pháp và độc chiếm Đông Dương, dinh Norodom trở thành nơi làm việc của chính phủ Nhật tại Việt Nam. Tuy nhiên, sau khi đế quốc Nhật bị bại trận tại Thế Chiến Thứ Hai vào tháng 9/1945, Sài Gòn lại rơi vào tay thực nhân Pháp và Dinh Norodom trở lại thành trụ sở làm việc của Cao ủy Pháp tại Đông Dương, một chức vụ gần tương đương với chức vụ Toàn quyền thời thuộc địa.
Đến cuối năm 1945, Pháp rút khỏi Việt Nam. Dinh Norodom được bàn giao cho đại diện chính quyền Sài Gòn, lúc thuộc chính quyền Quốc Gia Việt Nam lúc bấy giờ.
Năm 1955, Thủ tướng Ngô Đình Diệm phế truất Quốc trưởng Bảo Đại và lên làm Tổng thống Việt Nam Cộng hòa. Ngô Đình Diệm quyết định đổi tên dinh này thành Dinh Độc Lập. Từ đó Dinh Độc Lập trở thành biểu tượng của chính quyền cũng như là nơi ở và làm việc của Tổng thống Việt Nam Cộng hòa (nên còn được gọi là Dinh Tổng thống). Theo một số niềm tin về phong thủy, Dinh được đặt ở vị trí đầu của một con rồng, nên dinh cũng còn được gọi là Phủ Đầu Rồng.
Vào năm 1962, phe đảo chính đã ném bom làm sập toàn bộ phần chính cánh trái của dinh. Do không thể khôi phục lại, Ngô Đình Diệm đã cho san bằng và xây một dinh thự mới ngay trên nền đất cũ theo đồ án thiết kế của kiến trúc sư Ngô Viết Thụ. Ông là người Việt Nam đầu tiên đoạt giải Khôi nguyên ở hạng mục kiến trúc, và vẫn là người duy nhất cho đến nay. Công trình bị gián đoạn bởi cuộc ám sát gia đình Ngô Đình Nhiệm vào tháng 11/1963. Toà dinh mới được khánh thành vào ngày 31/10/1966, người chủ tọa buổi lễ là Nguyễn Văn Thiệu, Chủ tịch Ủy ban Lãnh đạo Quốc gia. Từ ngày này, Dinh Độc Lập mới xây trở thành nơi ở và làm việc của tổng thống Việt Nam Cộng hòa. Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu sống ở dinh này từ tháng 10 năm 1967 đến ngày 21 tháng 4 năm 1975.
Ngày 8 tháng 4 năm 1975, dinh một lần nữa bị ném bom nhằm mục đích ám sát Nguyễn Văn Thiệu, gây hư hại không đáng kể.
Ngày 30/04/1975, đoàn xe tăng dưới sự chỉ huy của Quân đội Nhân Dân Việt Nam đã húc tung cổng chính và tiến thẳng vào dinh. Trung uý Quân Giải phóng Bùi Quang Thận, đại đội trưởng, chỉ huy xe 843, đã hạ quốc kỳ Việt Nam Cộng Hoà và kéo lên lá cờ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam trên nóc dinh, kết thúc cuộc chiến tranh Việt Nam.
Ngày nay, Dinh Thống Nhất mở cửa đón chào du khách từ khắp nơi tới tham quan và tìm hiểu lịch sử đầy thăng trầm của mình. Bên trong Dinh, ngoài các đồ vật từ xưa vẫn được giữ lại và các hiện vật mang tính quốc bảo, còn trưng bày các bài báo, tranh ảnh cũ ghi lại quá trình hình thành, xây dựng, các mốc lịch sử và sự kiện quan trọng diễn ra tại Dinh Độc Lập.
Đặc điểm kiến trúc
Dinh có chiều cao 26m, được xây dựng trên diện tích 4.500m², diện tích sử dụng là 20.000m², gồm 3 tầng chính, 1 sân thượng, 2 gác lửng, 1 tầng nền, 2 tầng hầm và một sân thượng cho máy bay trực thăng đáp xuống. Hơn 100 căn phòng của dinh, tùy theo mục đích sử dụng, được trang trí theo nhiều phong cách khác nhau, bao gồm các phòng khánh tiết, phòng họp Hội đồng Nội các, phòng làm việc của Tổng thống và của Phó Tổng thống, phòng trình ủy nhiệm thư, phòng đại yến...
Nét độc đáo trong kiến trúc của dinh thự này là sự kết hợp hài hòa giữa nghệ thuật kiến trúc hiện đại với kiến trúc truyền thống phương Đông.
Vẻ đẹp kiến trúc còn được thể hiện qua bức rèm hoa đá dạng đốt trúc thanh thoát trên tầng hai. Rèm hoa đá lấy cảm hứng từ những cổng phòng ban của Hoàng cung Huế, vừa tôn lên vẻ đẹp của Dinh, vừa có thể đón lấy nhiều ánh nắng mặt trời.
Trên sân trước của Cung điện là một bãi cỏ hình bầu dục, đường kính 102 mét. Hình dáng màu xanh của cỏ tạo cảm giác êm dịu, sảng khoái cho khách ngay khi bước qua cổng. Chạy dọc theo chiều rộng của sân là hồ nước hình bán nguyệt. Trong hồ có hoa sen và hoa súng gợi lên hình ảnh những hồ nước thanh bình trong những ngôi đền, chùa cổ của Việt Nam.
Phía bên trái của Dinh hướng ra đường Nguyễn Thị Minh Khai, ở đó, có một ngôi nhà bát giác, đường kính 4 mét, được xây dựng trên một gò đất cao, mái ngói cong cổ kính để làm nơi thư giãn, hóng mát. Xung quanh Dinh có những bãi cỏ xanh mướt, những khu vườn cổ thụ, những chậu cây quý và bốn sân tennis phía sau tòa nhà chính.
Giờ mở cửa:
*trừ ngày lễ Tết và ngày kỉ niệm.
**Vé cuối cùng bán lúc 16:00
Giá vé:
| Người lớn | 40,000 VND |
| Sinh viên | 20,000 VND |
| Trẻ em | 10,000 VND |
Tel: +84 28 3822 3652
Website: https://dinhdoclap.gov.vn/