Thành Cổ Diên Khánh

Thành Diên Khánh hiện nay vẫn giữ được nét kiến trúc cổ kính, thu hút đông đảo du khách đến khám phá giá trị lịch sử từ thời Nguyễn tại đây. Thành Diên Khánh cách thành phố Nha Trang 10 km về phía Tây, bên phải quốc lộ 1. Năm 1793, sau khi Nguyễn Huệ mất, Nguyễn Ánh, Võ Tánh và Nguyễn Văn Trường đem quân đánh thành Diên Khánh. Sau khi đẩy lùi nghĩa quân Tây Sơn, thấy nơi đây là địa bàn chiến lược quan trọng lâu dài, Nguyễn Ánh quyết định xây dựng Diên Khánh thành căn cứ vững chắc như thành Diên Khánh ngày nay.

Thành Diên Khánh có diện tích khoảng 36.000 m² mang phong cách kiến ​​trúc quân sự Pháp, kiểu nhà quân sự phổ biến vào thế kỷ 17-18 ở Tây Âu. Tường thành có hình lục giác nhưng không đều, chu vi 2.693 m, cao khoảng 3,5 m. Ở mỗi bên, bức tường được chia thành nhiều mảng nhỏ, uốn lượn, để các góc không quá nổi bật nhưng vẫn đảm bảo quan sát kỹ hai bên. Mặt ngoài tường gần như thẳng đứng, bên trong thoải mái che hai bậc tạo nên giao thông thuận tiện. Bên ngoài hào là một hào sâu có chiều cao từ 3 đến 5 m, chiều rộng từ 20 đến 30 m.

Ban đầu thành có 6 cửa, nhưng hiện nay chỉ còn 4 cửa gồm Đông, Tây, Nam, Bắc. Từ Quốc lộ 1 đi ra, có một trục đường bộ nối liền phía Đông và phía Tây thành phố. Con đường chạy bên ngoài thành nối quốc lộ 1 với cửa Tây gọi là Mã Xa. Đối diện với Cổng Tây khoảng 200m là Nhà thờ Hà Dừa. Nhà thờ Hà Dừa được các nhà truyền đạo xây dựng từ những năm 1800 và tháp chuông do người Pháp xây dựng năm 1917, là điểm đến lý tưởng để du khách khám phá về giá trị lịch sử của thành Diên Khánh. Bên trong thành có nhiều kiến ​​trúc độc đáo như hoàng cung, cột cờ, nhà kho từ những ngày đầu chống Pháp.