Ở Đắk Lắk, người ta thường nhắc đến huyền thoại Hồ Lắk - một trong những hồ nước ngọt tự nhiên lớn nhất của Việt Nam, nối với sông Krông Ana, rộng khoảng 500 ha, nằm ở độ cao hơn 500 mét so với mực nước biển. Là điểm du lịch sinh thái độc đáo hấp dẫn bởi vẻ đẹp thơ mộng, tự nhiên của núi rừng xung quanh.
Hồ Lắk thuộc thị trấn Liên Sơn, Huyện Lăk, tỉnh Đak Lak; trên tuyến đường giữa thành phố Buôn Ma Thuột và thành phố Đà Lạt; cách thành phố Buôn Ma Thuột khoảng 56km. Hồ Lắk là một thắng cảnh đẹp của Tây Nguyên. Hồ vừa là nguồn cung cấp cá, vừa là hồ chứa nước ngọt khổng lồ cung cấp nước cho hàng trăm ha lúa, đồng thời cũng làm cho khí hậu nơi đây mát mẻ hơn. Đây là hồ tự nhiên có độ sâu lớn nhất, hơn cả hồ T’nưng (tỉnh Gia Lai). Người dân bản địa ở đây còn kể lại một truyền thuyết rằng đây là hồ không đáy hay hồ Lak thông ra hồ T’nưng. Mặt nước luôn sâu và xanh ngắt; hồ được bao quanh bởi những ngọn núi cao làm cho nước hồ phẳng lặng; và có những cánh rừng nguyên sinh bạt ngàn với hệ động thực vật phong phú.
Theo truyền thuyết của người Mơ Nông, ngày xưa, thần lửa đã chiến thắng thần nước sau mộtcuộc chiến kéo dài nhiều mùa rẫy, khiến các làng của người Mơ Nông lâm vào cảnh hạn hán. Trong khi đó, có một chàng trai được sinh ra giữa tình yêu của cô gái Mơ Nông với thần lửa. Để chuộc lỗi cho cha mẹ, chàng trai đã đi tìm nguồn nước để cứu dân làng. Sau nhiều ngày đêm vượt núi hiểm trở đầy thú dữ, trong một lần nghỉ ngơi anh phát hiện một con lươn nhỏ bị mắc kẹt trong khe đá chờ chết khô và đã cứu nó. Đổi lại, con lươn dẫn anh đến một hồ nước rộng lớn và người Mơ Nông đã dời đến đó để định cư. Hồ và đất là vùng Hồ Lắk ngày nay.
Không gian hồ Lắk và các khu rừng xung quanh đã được xác định là Di tích lịch sử văn hóa môi trường Rừng hồ Lak (RĐD) từ năm 1995 với tổng diện tích 12 299 ha. Với các chương trình bảo vệ môi trường, phát triển du lịch bảo vệ rừng hệ sinh thái núi cao Tây Nguyên, cây bụi và trảng cỏ, bảo tồn các loài động thực vật, đặc biệt là các loài đặc hữu và quý hiếm, nghiên cứu khoa học, giáo dục môi trường, phát triển du lịch sinh thái ... góp phần phát triển kinh tế, xã hội của địa phương, bảo vệ rừng đầu nguồn để làm hàng rào cho Hồ Lắk và sông Krông Ana. Tại đây, người ta đã phát hiện trong rừng 548 loài thực vật, 132 loài chim, 61 loài thú, 43 loài lưỡng cư - bò sát, 43 loài cá, tôm, cua, ốc.
Bên cạnh hồ Lắk có buôn Jun, buôn Mơ Liêng (buôn lâu đời nhất và còn hoang sơ) và buôn Le, những buôn tiêu biểu của người M'Nông, các buôn này được tổ chức thành một điểm du lịch quan trọng của Đắk Lắk như các buôn làng bảo tồn và giới thiệu văn hóa bản địa Tây Nguyên. Ở đây, người dân vẫn còn sống trong những ngôi nhà dài truyền thống với mái tranh, vách tre và một cùng đàn voi hơn 20 con.
Du khách đến đây không chỉ tham quan Hồ Lắk mà còn được thưởng thức những nét văn hóa Tây Nguyên như: múa lửa, múa cầu mùa, đánh cồng chiêng, đàn Tơ Rưng, đàn K’long Put, đàn đúm, hay đi thuyền độc mộc trên hồ nước. Ngoài các hoạt động trên Hồ Lắk, du khách cũng có thể tham quan thác Buôn Búp, suối đá hoang sơ bên cạnh đồi cà phê và cánh đồng lúa thơ mộng.