Những Công Trình Chính Trong Khu Di Tích
• Cổng Tam Quan
Mang kiến trúc truyền thống Việt Nam với hai mái chồng, lợp ngói âm dương đỏ, cột trụ lớn, sơn đỏ son, hoa văn, phù điêu ước lệ thể hiện sự uy nghi, trang trọng.
• Nhà Bia
Kiến trúc hai tầng mái, cao 12m, tường ngoài trang trí hoa văn cách điệu, trong tường đắp nổi hình ảnh tứ linh, bia đá khắc bài văn ca ngợi công đức và tiểu sử Nguyễn Đình Chiểu.
• Đền Thờ Mới
Xây dựng từ 2000-2002, cao 21m với kiến trúc trùng thiềm điệp ốc, mái ngói âm dương, trang trí hoa văn truyền thống, tầng trên là tượng đồng Nguyễn Đình Chiểu (cao 1,6m, nặng 1,2 tấn), tầng dưới trưng bày hình ảnh và hiện vật liên quan đến ông.
• Đền Thờ Cũ
Xây từ 1972, kiến trúc hai tầng mái, diện tích 84m2, trang trí các câu thơ nổi tiếng của Nguyễn Đình Chiểu và hình ảnh các nghĩa quân chống Pháp.
• Mộ Cụ Đồ Chiểu
Nằm bên trái nhà tưởng niệm, là nơi an nghỉ của Nguyễn Đình Chiểu và phu nhân, Gần đó là mộ của con gái ông, Nguyễn Thị Ngọc Khuê, nhà thơ và nhà báo nổi tiếng.
Giới Thiệu Về Cuộc Đời và Sự Nghiệp Của Nguyễn Đình Chiểu
Nguyễn Đình Chiểu (1822 - 1888) sinh ra tại Tân Thới, huyện Bình Dương (nay thuộc TP.HCM). Ông thi đỗ tú tài vào năm 1843, nhưng trong một lần về chịu tang mẹ vào năm 1849, ông bị mù sau khi khóc thương mẹ quá mức. Dù bị mù, ông vẫn không từ bỏ nghề thầy giáo, tiếp tục mở trường dạy học và chữa bệnh cho dân. Ông là người thầy giáo mẫu mực, thầy thuốc tận tâm, đồng thời là một nhà thơ tài năng, với những tác phẩm nổi tiếng như Lục Vân Tiên, Dương Từ - Hà Mậu, và Văn tế Trương Định.
Lễ Hội và Những Chương Trình Tưởng Niệm
Hàng năm, vào ngày 1 tháng 7 (ngày sinh của Nguyễn Đình Chiểu), người dân Bến Tre tổ chức Lễ hội truyền thống để tưởng nhớ và tri ân nhà thơ yêu nước. Các chương trình lễ hội rất phong phú, bao gồm:
• Lễ dâng hương và đọc văn tế.
• Đọc thơ Lục Vân Tiên, thi hóa trang thành các nhân vật trong truyện.
• Trình diễn cải lương trích đoạn Lục Vân Tiên - Kiều Nguyệt Nga.
• Các trò chơi dân gian như kéo co, nhảy bao bố, và đập niêu.
Lễ hội không chỉ là dịp để người dân ôn lại những giá trị văn hóa, truyền thống yêu nước mà còn là cơ hội để du kháchtìm hiểu sâu hơn về cuộc đời, sự nghiệp của Nguyễn Đình Chiểu, đồng thời tham gia vào những hoạt động vui chơi, giải trí hấp dẫn.
Khu di tích lăng mộ Nguyễn Đình Chiểu không chỉ là nơi tưởng niệm một bậc thầy vĩ đại, mà còn là một điểm đến giáo dục giá trị văn hóa, lịch sử, yêu nước cho thế hệ trẻ. Đây là một trong những di tích lịch sử cấp quốc gia đặc biệt, nơi gắn liền với cuộc đời và sự nghiệp của một trong những nhà thơ yêu nước vĩ đại nhất Việt Nam. Du khách khi đến đây không chỉ được chiêm ngưỡng các công trình kiến trúc tinh xảo mà còn cảm nhận được lòng tôn kính sâu sắc đối với người thầy, người thầy thuốc và nhà thơ của dân tộc.