Công viên Borisova Gradina (Vườn của Hoàng tử Boris)

Vào thời điểm được thành lập, công viên chỉ đơn giản là một biện pháp về không gian xanh trong đô thị, thậm chí, người dân có thể dẫn gia súc của họ đến đây để ăn cỏ. Năm 1879 một phần đáng kể lãnh thổ của công viên ngày nay đã được biến thành một nghĩa trang của Nga. Điều này gây ra sự phẫn nộ của dân chúng và rất nhanh sau đó, vào năm 1882, theo lệnh của thành phố, nó đã bị đóng cửa.

Thị trưởng của thành phố Sofia lúc bấy giờ là Ivan Hadjienov đã đề xuất làm một vườn ươm trong thành phố, từ đó có thể lấy cây và hoa phục vụ cho chính khu vườn này và những khu vườn lân cận. Sau nhiều tháng nghiên cứu kỹ lưỡng, Hadjienov đã tìm được người phù hợp để thực hiện kế hoạch của mình - người làm vườn của cung đình Romania - người Thụy Sĩ Daniel Neff. Chính ông là người đã phác họa nên những ý tưởng đầu tiên về khu vườn và tổ chức một vườn ươm. 

Ban đầu, 10.000 cây non với thành phần loài phong phú đã được trồng. Trong hai năm, diện tích vườn ươm đã tăng thêm 14 nghìn mét vuông, lúc đó đã có một hồ nuôi cá và vịt. Khu vườn cũng mở rộng theo hướng tây nam đến địa điểm của sân chơi Levski cũ và một chiếc hồ lớn cũng được xây dựng bên trong nó vào năm 1889. Một sự thay đổi cơ bản trong thành phần thực vật của các khu vườn và đồn điền trên đường phố ở thủ đô diễn ra vào năm 1888, khi theo đề nghị của Hoàng tử Ferdinand, hầu hết các cây keo được thay thế bằng sồi rừng, cây phong, tần bì, bạch dương và những cây khác. Đến năm 1890, một số lượng đáng kể các loài cây lá kim, thông đen, vân sam đã được mang đến từ núi Rila và các loài kỳ lạ như gỗ đỏ, tuyết tùng, bạch quả hay những loài khác cũng được trồng tại vườn. 

Vào ngày 9 tháng 1 năm 1895, để vinh danh người thừa kế ngai vàng, Hoàng tử Boris, lúc đó mới 1 tuổi, vườn ươm được đặt tên chính thức - "Vườn của Hoàng tử Boris". Năm 1899, hồ lớn ở lối vào, được đặt tên là "Ariana", đã được mở rộng và xây dựng lại. Vườn hoa cũng được mở rộng, những con hẻm mới đang được xây dựng dành cho người đi bộ, người cưỡi ngựa và người đi xe đạp. Trên địa điểm của một đầm lầy trước đây, một hồ khác nhỏ hơn đã được tạo ra, được gọi là Ribno (sau này là Hồ Lily). Đến năm 1900, Borisova Garden có kích thước hơn 500 ha.

Năm 1906, Joseph Fry, một người yêu hoa say mê người Alsatian, được bổ nhiệm làm người làm vườn của thành phố. Anh sắp xếp lại khu vườn theo kế hoạch của riêng mình, phát triển thêm ý tưởng của Neff. Chính ông cũng là người đầu tiên phát triển ý tưởng về các cuộc triển lãm hoa được tổ chức hàng năm tại đây.

Từ năm 1920, tượng bán thân của những người Bulgaria nổi tiếng đã được đặt trong vườn. Bức thứ nhất là của Ivan Vazov nhân kỷ niệm 70 năm nhà văn. Dần dần, số lượng tượng đài bán thân tăng lên và bao gồm một số nhà yêu nước nổi tiếng nhất của Bulgaria, như Vasil Levski, Hristo Botev, Georgi Rakovski, Marin Drinov và nhiều người khác.

Dần dần, một số cơ sở thể thao bắt đầu được xây dựng trong công viên như: sân chơi Hướng đạo (trên địa điểm của sân khấu mùa hè ngày nay), sân chơi Armenia (trên địa điểm có hồ nuôi vịt), sân tennis, đường đua, sân vận động Yunak. Do đó, đến năm 1933, các cơ sở thể thao trong công viên chiếm diện tích 177 ha. 

Trong nhiều năm hoạt động của mình với tư cách là người làm vườn thành phố, Yosif Fry đã biến khu vườn "Knyaz Boris Tarnovski" khi đó thành một công viên tráng lệ, có vẻ đẹp và không gian sánh ngang với các công viên cung điện ở Evksinograd và Vranya.

Sau Fry, hai nhà làm vườn Georgi Nikolov (1933) và Georgi Duhtev, được bổ nhiệm làm quản lý "Vườn và Công viên" vào năm 1934, đã có công lớn trong việc bố trí công viên. Một thời điểm quan trọng cho sự hình thành của những khu vực khác nhau trong công viên chính là việc xây dựng "góc Nhật Bản" vào năm 1940. Những cây hoa anh đào được gửi trực tiếp từ Nhật Bản sang như một biểu hiện của tình cảm thân thiện của người Nhật đối với người dân Bulgaria.

Trong nửa sau của thế kỷ XX, sân chơi cho trẻ em, sân khấu mùa hè và nhà hát, phòng đọc sách, sân tennis, tượng đài, trang trại nuôi ngựa được xây dựng trong Công viên Borisova Gradina. Vào những năm chế độ cộng sản lên nắm quyền, công viên được đổi tên thành "Công viên Tự do". Mãi cho đến năm 1989, khi chế độ này sụp đổ, công viên mới có thể quay trở lại tên gọi ban đầu của nó. 

Ngày nay, công viên Borisova Gradina được gọi là "lá phổi của Sofia" vì diện tích cây xanh khổng lồ mà nó chiếm giữ ngay giữa trung tâm thủ đô đồng thời là một di tích nghệ thuật vườn và công viên có tầm quan trọng quốc gia. Trong những năm qua, Borisova Garden đã trở thành địa điểm đi dạo và giải trí yêu thích của nhiều thế hệ cư dân Sofia và nổi tiếng là công viên đẹp nhất và được ưa thích nhất ở Sofia. Những con hẻm của nó lưu giữ những kỷ niệm về bước chân của một số nghệ sĩ đã tìm thấy cảm hứng ở đây, về những cuộc gặp gỡ và nụ hôn bí mật, về tiếng ồn ào vô tư của trẻ em và niềm đam mê bóng đá nóng bỏng. Và hầu như không một người dân thủ đô nào chưa từng có chút kỉ niệm nào với công viên này.

Trang web: borisovagradina.com