Bãi đá cổ Sapa

Sapa, Lào Cai là điểm đến nổi tiếng với du khách trong nước và quốc tế bởi khí hậu ôn hòa và cảnh đẹp hùng vĩ. Ở độ cao 1.650 m so với mực nước biển, Sapa có khí hậu 4 mùa nhưng quanh năm mát mẻ. Nơi đây còn lưu giữ những nét văn hóa cổ xưa đầy bí ẩn. Xen kẽ giữa những thửa ruộng bậc thang ngút ngàn của đồng bào dân tộc Dao, Hmông là bãi đá cổ với những nét chạm khắc độc đáo. Với hơn 150 tảng đá nhiều hình dạng nằm rải rác trong vùng, bãi đá cổ là dấu tích của con người thời tiền sử.

Nằm trong thung lũng Mường Hoa với diện tích khoảng 8 km2, bãi đá cổ Sapa trải dài trên địa phận xã Tả Van, xã Hầu Thào và xã Sử Pán. Bãi đá cổ gồm 159 tảng đá đa hình dáng nằm rải rác xen lẫn cây cối, ven đường hoặc giữa những cánh đồng lúa... Nghe những câu chuyện, truyền thuyết và tận mắt chứng kiến ​​những tảng đá này, du khách chắc chắn sẽ ngạc nhiên trước những kỳ quan nhân tạo tồn tại hàng thế kỷ mà vẫn chưa có câu trả lời thỏa đáng. Bãi đá cổ này đang dần trở thành điểm tham quan hấp dẫn ở Sapa nhờ ý nghĩa đặc biệt của nó.

Bãi đá cổ này được phát hiện vào năm 1925 bởi nhà khảo cổ học người Pháp tại suối Hoa. Nổi bật trên các tảng đá là những họa tiết trang trí chạm khắc độc đáo hình người, ruộng bậc thang, nhà sàn hay cả dấu vết của chữ viết. Theo một số tài liệu lịch sử dân tộc học, tất cả các bức chạm khắc ở đây tuy ngắn gọn nhưng khá rõ ràng về thời kỳ nguyên sơ khi con người hoàn toàn phụ thuộc vào thiên nhiên. Người ta tin rằng mỗi nét vẽ đều lưu giữ một câu chuyện về cuộc sống, sinh hoạt và văn hóa của người xưa.

Đối với người dân bản địa, quần thể bãi đá cổ Sapa là cuốn sách lớn nhất do chính tổ tiên họ để lại. Những tảng đá này tuy rải rác nhưng phân tích kĩ thì nó tập trung thành hai bãi lớn. Bãi thứ nhất nằm cạnh Bản Phố, một làng của người Mông ở cuối suối Hoa. Số lượng tảng đá ở đây không quá nhiều nhưng lại là những tảng lớn nhất, có chiều dài lên tới 12m. Trên những tảng đá lớn này được chạm khắc dày đặc và đa dạng. Phần còn lại của bãi đá nằm giáp ranh giữa xã Hầu Thào và xã Tả Van. Đây là khu vực có diện tích lớn hơn với khoảng 100 khối đá lớn nhỏ khác nhau. Đặc biệt, có một số bức chạm khắc chỉ xuất hiện một lần. 

Mặc dù Sapa không phải là khu vực duy nhất phát hiện ra những tảng đá này, nhưng đây vẫn là một điều đáng tự hào đối với nước ta. 159 tảng đá với nét chạm khắc sắc nét, chữ viết vào loại sớm và tương đối hoàn chỉnh được coi là 159 tấm bia cổ nhất Việt Nam. Điều đó càng chứng tỏ con người đã xuất hiện ở nước ta từ rất lâu, bám trụ vững chắc, chinh phục thiên nhiên để sinh tồn và phát triển đến ngày nay.. Quan sát kỹ các tảng đá, du khách có thể nhận thấy các hình phổ biến như hình vuông, hình chữ nhật, đường đơn, đường thẳng song song, hình chữ thập, hình người, động vật, cảnh sinh hoạt hàng ngày ...

Du khách nước ngoài, đặc biệt là người Pháp, từng tham gia du lịch Sa Pa thường dành nhiều thời gian để chiêm ngưỡng và so sánh bãi đá cổ Sapa với các tượng đài bằng đá chạm khắc ở Sereda Capivara (Brazil), Boyne (Ireland), Matopo (Zimbabwe) hay tại một số khu vực trên sa mạc cát mênh mông ở Châu Phi. Đối với du khách Việt Nam, tham quan bãi đá cổ Sapa là để tìm kiếm những kiến ​​thức chuyên sâu về văn hóa cổ so với các hiện vật khác đã được phát hiện trên cả nước. Bãi đá cổ Sapa là một trong những di sản thiên nhiên quý giá, không chỉ mang vẻ đẹp nguyên sơ của vùng đất mà còn có sức hút mãnh liệt với du khách. Nơi đây xứng đáng là một trong những điểm sáng trong du lịch Sapa.