Lễ hội thả diều làng Bá Dương Nội

Ngay từ khi lập làng, dân làng Bá Dương Nội đã làm và thả diều dọc bờ sông Hồng và tự tổ chức các cuộc thi thả diều trong làng và mở rộng ra cả các làng khác.

Khác với những con diều đầy màu sắc của Huế hay Hội An ở miền Trung, có nhiều hình dáng cầu kỳ, diều Bá Dương Nội đơn giản, không có đuôi, có hình trăng lưỡi liềm hay con thuyền, được gắn lên những chiếc sáo gỗ phát những giai điệu nhẹ nhàng khi no gió.

Có 3 loại diều Bá Dương Nội. Loại thứ nhất, được gọi là diều châu chấu sừng dài, to, nhọn, cong và có thể mang rất nhiều ống sáo. Diều hình lá chanh có thể bay cao hơn nhiều so với diều châu chấu sừng dài. Loại thứ ba là diều trơn có cánh rộng và đầu tròn. Loại này mang ít sáo nhưng có thể bay rất cao, khó điều khiển hơn hai cách còn lại. Hầu hết mọi người thích diều hình lá chanh.

Theo thể lệ của cuộc thi diều trong làng, một con diều phải dài 2,2m, rộng 0,6m và có 3 ống sáo trở lên. Ống sáo nhỏ nhất nên có đường kính 2,5 cm. Giải thưởng của cuộc thi được đánh giá dựa trên kích thước, chiều cao, độ cân bằng và âm thanh của sáo.

Buổi sáng của lễ hội, một nghi lễ dâng hương được tiến hành tại đình làng để thờ các vị thần châu thổ. Tất cả các thí sinh mang diều của họ đến đây và dâng cúng cho các vị thần trước khi đưa chúng ra đồng. Thả diều được thực hiện vào buổi chiều từ 2 giờ đến 5 giờ chiều .

Lễ hội thả diều của làng Bá Dương Nội là lễ hội của cư dân vùng trồng lúa nước. Nếu cánh diều bay cao trên bầu trời và tiếng sáo kêu to, làng sẽ gặp mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Âm thanh của sáo được cho là có thể xua đuổi chướng khí và dịch bệnh. Con diều của người thắng cuộc được đặt trong đền thờ các vị thần trong một năm để tôn vinh các vị thần, bên cạnh con diều do dân làng Bá Dương Nội làm để thờ cúng. Việt Nam là quốc gia duy nhất trên thế giới có diều sáo.

Mỗi đội thả diều được chia - một nửa giữ dây điều khiển diều và một nửa thả diều lên sân. Các khán giả đứng dọc mép sân hò hét, cười đùa.

Lễ hội thả diều của làng Bá Dương Nội còn thu hút du khách quốc tế tới chiêm ngưỡng. Lionel Cau, một du khách người Pháp, cho biết: “Tôi rất vui khi được tham dự lễ hội và được người dân địa phương chào đón nồng nhiệt. Ở đây có sự gặp gỡ giữa các giá trị truyền thống và hiện đại. Những con diều sáo này thật đặc biệt. Chúng tôi cũng có lễ hội thả diều ở Pháp, thường diễn ra gần bãi biển. Nhưng diều của chúng tôi không mang theo sáo. "

Người thi thả diều bắt đầu chuẩn bị từ tháng 8 âm lịch năm trước. Dân làng phải chuẩn bị tre để làm diều, sáo và 800 đến 1.200 mét dây để thả diều. Một con diều thường bay đến độ cao từ 500 đến 600 mét. Con diều chiến thắng nên bay cao hơn mây. Ở độ cao đó nó chỉ là một đốm nhỏ trên bầu trời. Âm thanh sáo phải rõ ràng và tạo ra nhịp điệu như một bản giao hưởng trong không khí.

Thả diều là niềm đam mê của hầu hết người dân thôn Bá Dương Nội. Hết thế hệ này qua thế hệ khác của dân làng đã duy trì và bảo tồn nét văn hóa truyền thống của dân tộc mình. Làng là một trong những điểm đến văn hóa dân gian được Hội Văn hóa dân gian Việt Nam quảng bá.