Cốm làng Vòng- đặc sản của mùa Thu Hà Nội

Có một thứ quà đến cùng mùa thu Hà Nội, đó chính là Cốm làng Vòng. Người ta không biết chính xác nghề làm Cốm (ở làng Vòng có từ bao giờ nhưng truyền thuyết kể rằng vào mùa thu nghìn năm trước, một trận bão đổ bộ vào Làng Vòng, thuộc quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội ngày nay, đe dọa, phá nát ruộng lúa vừa chín tới dân làng. Để tránh bị chết đói, dân làng cố gắng thu hoạch lúa non sớm và rang khô để lúa không bị hỏng.

Một điều ngạc nhiên thú vị đã xảy ra khi những hạt lúa rang xong có hương vị và mùi thơm đặc trưng, ​​sau đó đã trở thành một món ăn đặc sản của làng. Dân làng bắt đầu bán cốm Làng Vòng như một món ăn vặt quanh kinh thành Thăng Long. Sau đó, nó được nhiều người sành chơi săn lùng và trở thành một trong những đồ cống của làng để dâng lên vua nhà Lý (thế kỷ 11 - 13). Cốm Vòng được làm bằng gạo nếp non khi sắp chín, vẫn còn sữa gạo bên trong và có mùi thơm ngát.

Làm Cốm là một công việc rất vất vả và phại thật tỉ mỉ. Đầu tiên, nếp ngon được lựa chọn kỹ càng, sau đó tuốt lấy hạt, sàng và rửa trong các thùng lớn để loại bỏ các hạt lép nổi trên bề mặt. Nếp non được rang  trong chảo sắt lớn trên bếp củi củi. Sau đó, Cốm được cho vào cối và giã bằng tay để hạt nếp trở nên dẹp. Vì vậy, nhiều người còn gọi Cốm làng Vòng là Cốm dẹp.

Công đoạn giã cốm và phơi cốm là công đoạn quan trọng nhất. Những kỹ thuật bí quyết này thường được lưu giữ trong gia đình, không bao giờ được tiết lộ cho người ngoài hoặc con gái vì sợ họ truyền cho gia đình chồng.

Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, nghề làm cốm Làng Vòng truyền thống vẫn được gìn giữ và phát triển mạnh. Khi mùa thu đến gần, dân làng địa phương mua lúa nếp non từ các làng xung quanh để làm cốm. Dù người dân làng Vòng ngày nay không còn trồng lúa nhưng khi mùa thu đến, cả làng vẫn vang lên tiếng giã gạo và mùi cốm thơm.

Trước đây, có tới 98% số hộ ở làng Vòng theo đuổi nghề làm cốm. Quá trình đô thị hóa và hiện đại hóa trong thành phố đã biến làng Vòng trở thành một khu dân cư phát triển nhanh chóng. Những cánh đồng lúa xung quanh thị trấn đang dần bị chiếm dụng bởi những tòa nhà văn phòng cao tầng, chung cư đông người, khu kinh doanh sầm uất.

Nhiều gia đình trong làng vẫn còn tâm huyết với nghề truyền thống của cha ông mình nên họ phải mua lúa non từ các địa phương khác về làm cốm. Đây là công việc tốn nhiều thời gian trong khi chất lượng gạo không đảm bảo nên nghề làm cốm làng Vòng đang dần mai một.

Đây là cũng là lo ngại của nhiều người dân trong làng nhưng họ vẫn cố gắng duy trì nghề lâu đời này bất chấp những ảnh hưởng của cuộc sống hiện đại. Hiện phường Dịch Vọng Hậu có 10 hộ với 70 nghệ nhân làm cốm. Từ việc giã cốm bằng tay trước đây, nay người ta sử dụng máy móc để rút ngắn công đoạn làm cốm. Cốm đã được giới thiệu tại nhiều hội chợ, triển lãm, hội thảo trong nước và quốc tế ..

Hai sản phẩm đặc trưng của làng Vòng - khô và tươi - hiện đã được xuất khẩu ra thị trường nước ngoài như Hàn Quốc, Hồng Kông, Mỹ, Đức, Pháp, Canada và các nước khác. Cốm làng Vòng chính thức được Sở Công Thương Hà Nội cấp nhãn hiệu bảo hộ từ giữa năm 2019.

Nếu tình cờ đến Hà Nội vào một ngày mùa thu, hãy thử nhấm nháp chút Cốm làng Vòng, những hạt cốm xanh xanh, dẻo dẻo nhưng ngọt bùi sẽ làm bạn say đắm đến mê mẩn.