Bảo tàng Ninh Bình

Được chính thức khánh thành vào ngày 1/9/1995 nhân dịp kỷ niệm 50 năm ngày thống nhất đất nước, Bảo tàng Ninh Bình là một tòa ba tầng với tổng diện tích sử dụng 1,200 mét vuông. Nhìn xa bảo tàng như một đóa sen nổi lên giữa nền trời xanh ngắt, bốn mặt được trang trí bằng những biểu tượng Trống Đồng- biểu tượng tiêu biểu của nền văn minh Việt cổ.  

Khu trưng bày chính của bảo tàng chiếm diện tích 500  mét vuông, bao gồm các hình ảnh, tài liệu, hiện vật vô cùng giá trị, phản ánh sinh động toàn bộ quá trình hình đấu tranh dựng nước và giữ nước oanh liệt của những người con Ninh Bình. Bảo tàng bao gồm 3 khu vực trưng bày chính, được sắp xếp một cách khoa học và có hệ thống:

Lịch sử thiên nhiên “Ninh Bình- dấu ấn vùng đất cổ”

Khu vực này trưng bày các hình ảnh và hiện vật phản ánh một bức tranh toàn cảnh về lịch sử, tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên của mảnh đất Ninh Bình từ thời Tiền Sử đến nay. Khách tham quan sẽ vô cùng thích thú với bộ sưu tập động vật đa dạng bao gồm gấu, báo, hổ, nai, hươu, lợn rừng trăn, rắn, sóc, bướm, chim… cùng với những thắng cảnh nổi tiếng làm nên tên tuổi của Ninh Bình, một vùng đất sơn thanh thủy tú với nguồn tài nguyên phong phú, đặc biệt phải kể đến những trung tâm bảo tồn thiên nhiên hoang dã vô cùng quý giá như khu bảo tồn đất ngập nước Vân Long và rừng quốc gia Cúc Phương…

Ngoài ra, bạn sẽ tìm thấy những hiện vật vô cùng quý giá đa dạng về chết liệu và loại hình được phát hiện tại các di chỉ khảo cổ học như Di chỉ Đồng Vườn, Hang Sáo, Mán Bạc, Động Người Xưa, từ các công cụ lao động bằng đá đến đồ trang sức bằng gốm, sừng… Đặc biệt là khu vực trưng bày trống đồng giúp bạn hiểu thêm về một nền văn minh tiêu biểu của người Việt Cổ. Trên địa bàn huyện Nho Quan ngày nay, các nhà khảo cổ đã tìm ra 6 chiếc trống đồng với những thiết kế, trang trí độc đáo, trên mặt trống là ngôi sao 12 cánh tượng trưng cho Mặt trời, xung quanh là hình ảnh chim lạc , bông lúa… tất cả tượng trưng cho một xã hội nông nghiệp phát triển thịnh vượng dưới thời Hùng Vương. 

Lịch sử xã hội trước cách mạng tháng Tám “Ninh Bình thời Đinh, Tiền Lê, Lý, Trần, Hậu Lê, Nguyễn”

Đây là khu vực triển lãm chính của bảo tàng, nơi khách tham quan có thể hiểu thêm về thời kỳ vàng son, thịnh vượng của cố đô Hoa Lư, được xây dựng trên diện tích 300 hecta và chia thành hai khu vực chính. Khu vực triển lãm trưng bày nhiều hiện vật có giá trị lịch sử có tuổi đời hàng trăm năm như: các viên gạch được dùng xây tường và lát nền trong cung điện xưa, các cột kinh Phật, bộ sưu tập vịt đất nung, tiền đồng, mô hình tháp, hay những tác phẩm điêu khắc gỗ dưới thời vua Đinh- Tiền Lê… 

Một dấu ấn lịch sử khác trên đất Ninh Bình cũng được trưng bày tại khu vực này như: nghĩa quân Tây Sơn xây dựng phòng tuyến Tam Điệp theo kế hoạch của Ngô Thì Nhậm và xuất kích tại đây tiêu diệt địch tại đồn  tiền tiêu Gián Khẩu, mở đầu cho chiến dịch đại phá quân Thanh; phong trào đấu tranh của các nhà nho, tri thức yêu nước dưới thời Pháp thuộc. Và đặc biệt là sự phát triển của Công Giáo bằng việc xây dựng nhà thờ Phát Diệm- một công trình tôn giáo mang tính lịch sử, biểu trưng, đậm đà bản sắc dân tộc về kiến trúc và điêu khắc. 

Lịch sử xã hội sau cách mạng tháng Tám năm 1945 “Ninh Bình trong kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ”

Khu vực trưng bày giới thiệu một cách khái quát và sinh động nhất về những mốc son lịch sử quan trọng của quan và dân Ninh Bình trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Thông qua những tấm gương đấu tranh và hy sinh anh dũng của những anh hùng dân tộc, các triển lãm góp phần giáo dục thế hệ trẻ đời sau về các giá trị lịch sử, tình yêu quê hương đất nước và lòng tự hào dân tộc. 

Tại khuôn viên tầng một có bức tượng bằng đá tạc chủ tịch Hồ Chí Minh, các cột ở đây đều được trang trí bằng những bức phù điêu theo chủ đề truyền thống đấu tranh oai hùng, cùng với những thành tựu kinh tế của quân và dân Ninh Bình. Dọc theo hành lang là những bức tranh phong cảnh cỡ lớn về các danh lam thắng cảnh Ninh Bình như cố đô Hoa Lư, Tam Cốc, Tràng An, Cúc Phương, Kênh Gà…

Bảo tàng mở cửa từ thứ Hai đến thứ Sáu từ 07.30 AM đến 11.30 AM và 01.30 PM đến 05.00PM và không thu phí tham quan. Bảo tàng vẫn có thể thu xếp đón khách vào thứ Bảy và Chủ Nhật nhưng cần được thông báo trước để thu xếp nhân viên tiếp đón và thuyết minh về bảo tàng. `