Nhà lao Pleiku được người Pháp xây dựng năm 1925 trên một đồi cao ở đường Yết Kiêu, phường Diên Hồng, thành phố Pleiku, Gia Lai. Diện tích của khu trại giam khoảng 7 ha, bao quanh là những bức tường cao 3 m kiên cố với các lớp rào bằng thép gai. Ở góc phía Tây Bắc và Tây Nam có 2 bốt gác có binh lính vũ trang túc trực 24/24, phía Đông có đặt lô cốt bảo vệ. Nhà tù có tổng thể 20 phòng giam và được chia ra thành 5 loại phòng: phòng 1 giam tù nhân chính trị là người dân tộc thiểu số, phòng 2 giam quân phạm, phòng 3 giam tù nhân công vụ, phòng 4 giam những tù nhân thường phạm, đặc biệt phòng 5 giam tù nhân chính trị nguy hiểm nhất. Phòng số 5 được chia thành 8 xà lim, mỗi xà lim rộng 1,6m và dài 2m. Trong số 8 xà lim này có 2 “xà lim chẹt” còn gọi là buồng chẹt, chỉ rộng khoảng nửa mét, là nơi giam cầm những người cộng sản mà thực dân Pháp cho là nguy hiểm. Mỗi buồng chẹt có tấm ván gỗ chia thành 2 tầng, khiến người bị nhốt bên dưới không biết ngày hay đêm, tối tăm, thiếu không khí để thở, thường bị ngất xỉu. Với buồng đặc biệt này, thân thể tù nhân ở trong, chân bị còng thò ra ngoài cửa, hình thức tra tấn mỗi ngày là dùng gậy gỗ đánh vào gan bàn chân. Ban đầu, nhà tù được thực dân Pháp xây dựng chỉ đơn thuần giam giữ những đồng bao dân tộc Tây Nguyên chống đối với chế độ áp bức bóc lột, nhưng sau những năm 1940 thì cách mạng dân tộc bùng nổ, từ đó nhà tù Pleiku chuyển sang giam giữ các tù nhân chính trị, cách mạng, những người yêu nước. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, đế quốc Mỹ vẫn sử dụng nhà lao Pleiku làm nơi giam giữ tù chính trị. Trong chiến dịch Tây Nguyên vào ngày 15 tháng 3 năm 1975, những phạm nhân trong nhà lao Pleiku đã phá ra ngoài và tổ chức một bộ phận ra vùng ven, đón một cánh quân cách mạng từ ngã ba Trà Bá vào cùng quân dân địa phương giải phóng thị xã Pleiku. Sau năm 1975, Nhà tù Pleiku được chính quyền địa phương cải tạo lại thành một nơi giáo dục cho thế hệ trẻ tinh thần yêu nước, tự hào về truyền thống dân tộc. Và ngày 12/12/1994, nhà tù được nhà nước công nhận di tích lịch sử cấp Quốc Gia. Đến với nhà tù Pleiku, du khách sẽ được tận mắt chứng kiến những loại hình tra tấn được phụ dựng lại, cùng với những bài thuyết mình hào hùng của người hướng dẫn viên địa phương chắc chắc sẽ làm tăng lên niềm tự hào, xen sự xúc động trong lòng mỗi người dân Việt Nam khi đến đây.
Địa chỉ : Nhà Tù Pleiku, Phường Diên Hồng, Thành phố Pleiku, Gia Lai, Việt Nam.