Lễ hội làng rèn Tây Phương Danh

Làng Phương Danh được chia ra làm bốn xóm là: Đông, Tây, Nam, Bắc với bốn ngành nghề sinh sống khác nhau. Bắc Phương Danh làm nông nghiệp, Nam Phương Danh làm nghề dệt, Đông Phương Danh buôn bán, Tây Phương Danh chuyên về nghề rèn. Bốn xóm của làng Phương Danh hình thành nên những nghề một cách tự nhiên theo nhu cầu sinh sống vùng đất Phương Danh trước đây.

Xưa kia vùng đất này hoang sơ, người Việt di cư vào đây khai hoang, lập làng. Cuối thế kỷ XVIII, quân Tây Sơn khởi nghĩa đã chọn vùng này làm nơi chăn nuôi huấn luyện ngựa và sản xuất vũ khí. Làng rèn Phương Danh được giao nhiệm vụ sản xuất nông cụ và cung cấp vũ khí cho phong trào nông dân Tây Sơn. Ngày nay, một số loại vũ khí thời đó vẫn được gìn giữ, bảo quản và giới thiệu tại Bảo tàng để ghi lại công sức của các cổ nhân làng Phương Danh xưa đã miệt mài và kiên nhẫn luyện từ quặng sắt mà thành. Trong kháng chiến chống Pháp và Mỹ, làng Phương Danh cũng là một trong những nơi cung cấp vũ khí cho phong trào cách mạng giải phóng dân tộc.

Theo các vị bô lão trong làng kể lại thì nghề rèn đã có khoảng 300 năm rồi. Lúc đó, nhân dân ta chủ yếu phát triển nông nghiệp nên người dân khắp nơi rất cần các loại nông cụ phục vụ cho sản xuất. Ông Đào Giã Tượng là người đầu tiên đã mang nghề từ phương Bắc về truyền thụ lại cho người dân trong làng để tạo kế sinh nhai cho bà con cũng như phục vụ cho sản xuất nông nghiệp. Ông chính là cụ tổ của nghề rèn tại Phương Danh. Do đó, để tướng nhớ công ơn của người đã khai sinh ra nghề rèn trên mảnh đất này, hằng năm, người dân làng Tây Phương Danh tổ chức một lễ hội được gọi là Lễ hội làng rèn diễn ra trong 3 ngày từ 12 đến 14 tháng Hai âm lịch. Lễ hội là nơi quy tụ những hộ gia đình đang hành nghề trong làng và những người đang hành nghề rèn trên toàn tỉnh quy tụ về để giao lưu và trao đổi kinh nghiệm.

Lễ hội làng Rèn hấp dẫn du khách bởi nó còn lưu giữ các hoạt động văn hóa nghệ thuật sôi nổi, các trò chơi dân gian như kéo co, đập ấm... Hát bộ truyền thống,  hay các chương trình văn nghệ quần chúng do thanh thiếu niên của làng tổ chức.