Chùa Bà Đá có nhiều tên khác nhau qua các thời kỳ lịch sử như chùa Tiên Thi, chùa Tự Tháp hay chùa Hương Nghĩa. Chùa được cho là đã xây dựng từ thời Thăng Long, ở huyện Thọ Xương. Theo bia đá được phát hiện trong khuôn viên chùa, chùa Bà Đá ban đầu có tên là chùa Sùng Khánh. Nó được xây dựng vào năm 1056 sau Công nguyên, vào năm Bính Thân, thời Lý Thánh Tôn. Đến thời Hồng Đức (1470-1498), ngôi chùa nguyên thủy đã biến mất. Trong quá trình xây dựng kinh thành Thăng Long, những nhân công đã phát hiện một phiến đá có hình giống người phụ nữ. Tin rằng đây là dấu hiệu thiêng liêng của Thánh Mẫu xứ sở, người dân địa phương đã lập đền thờ trong khu vực để tưởng nhớ viên đá. Tuy nhiên, phiến đá đó đã biến mất sau đó và ngôi chùa cũng bị hư hại nặng nề.
Vào thời Lê Trịnh (1767-1782), các công nhân đã một lần nữa khai quật địa điểm này để xây dựng chùa mới. Các bức tường của chùa cũ đã bị sụp đổ gần hết, vì vậy, họ tiếp tục đào sâu hơn vào lòng đất và một lần nữa, bức tượng đá lại được tìm thấy. Khi chùa hoàn thành, người dân khắp nơi đổ về chùa để tỏ lòng thành kính với pho tượng và ngôi chùa được gọi là chùa Bà Đá. Trong suốt chiều dài lịch sử, chùa được trung tu nhiều lần nhưng dấu ấn Phật giáo linh thiêng của nó vẫn được giữ lại.
Năm 1793, một nhà sư có tên là Khoan Giải Từ Sơn Môn Hồng Phúc đã đến thăm Chùa Bà Đá. Ngài đã cho xây dựng lại chùa và đặt tên mới là Linh Quong Tự. Tuy nhiên, cái tên Chùa Bà Đá vẫn được sử dụng phổ biến nhất cho ngôi chùa này.
Thời Pháp thuộc, Chùa Bà Đá trở thành căn cứ địa cho phong trào kháng chiến. Phong trào nhận được sự ủng hộ từ các nhà sư Phật giáo có ảnh hưởng lớn trong xã hội bấy giờ. Sau thắng lợi của cách mạng tháng Tám, chùa đã đón chủ tịch Hồ Chí Minh tới thăm trong một buổi lễ tưởng nhớ các chiến sĩ đã hy sinh cho cách mạng.
Ngày nay Chùa Bà Đá được xếp hạng là một trong những di tích lịch sử và di sản của Hà Nội. Nơi đây cũng là trụ sở của Hiệp hội Phật giáo thành phố. Người dân Hà Nội, chủ yếu là người cao tuổi thường xuyên đến chùa Bà Đá để chiêm bái, thiền định hoặc nghe sư thầy giảng đạo hay cầu mong những điều tốt đẹp nhất đến với cuộc sống của mình. Ngày càng có nhiều người trẻ đến chùa, đối với họ, tốt hơn hết là được ở nơi yên tĩnh này và cân bằng lại cuộc sống sau những giờ lao động vất vả. Nó giúp tâm trí của họ được thư giãn để chuẩn bị tốt hơn cho những ngày làm việc sắp tới.
Đi sâu vào con ngõ hẹp của phố Nhà Thờ, bạn sẽ thấy ngôi chùa nằm trong một góc rất yên tĩnh, đối lập với nhịp sống thành thị tấp nập bên ngoài. Không gian yên bình ở đây cho bạn cảm giác như đang ở một nơi rất khác chứ không phải ở trung tâm thủ đô Hà Nội , một thành phố đặc biệt, nơi những thứ cũ và mới cùng tồn tại.
Thời điểm lý tưởng nhất để viếng thăm chùa Bà Đá là ngày mùng 1 và ngày rằm hàng tháng, khi bạn có thể khám phá một phần đời sống tâm linh của người Hà Nội. Người dân địa phương tới đây lễ chùa, cầu bình an và đốt tiền giấy vùng vàng mã với niềm tin rằng nó sẽ được gửi đến tổ tiên của mình và những vật dụng này có thể được sử dụng ở một thế giới khác.
Chùa với khoảng sân rộng còn là nơi để xe máy của nhân viên văn phòng làm việc gần đó. Ngày thường, chùa đón các thiền sinh địa phương và du khách thập phương đến tham quan.
Chùa Bà Đá, tọa lạc ngay trung tâm phố cổ Hà Nội, vẫn là một trong những điểm tham quan Phật giáo đặc biệt nhất của người Hà Nội, nơi bạn có thể tìm thấy một phần đời sống tâm linh địa phương khi dạo quanh khu phố cổ Hà Nội.
Giờ mở cửa: 07:00 – 21:00
Địa chỉ: Số 3 phố Nhà Thờ, Hoàn Kiếm, Hà Nội.