Chùa và động Thiên Tôn

Động Thiên Tôn là một di tích lịch sử văn hóa thuộc quần thể di tích cố đô Hoa Lư. Động tọa lạc tại Thị trấn Thiên Tôn, Huyện Hoa Lư, Ninh Bình Việt Nam.

Nếu chùa Bái Đính là nơi thờ Thánh Cao Sơn, vị thần núi ở cửa Tây kinh đô thì động Thiên Tôn là nơi thờ Thánh Quý Minh, ông là nữ thần ở cửa nam Cố đô, Thiên Tôn. Động là nơi thờ Thánh Thiên Tôn, người trấn giữ cửa ngõ phía Đông cố đô Hoa Lư.

Tương truyền vào thế kỷ thứ 10, trước khi dẫn quân đi đánh dẹp loạn 12 sứ quân, Đinh Bộ Lĩnh đã đem lễ vật dâng lên Thánh Thiên Tôn và cầu xin Thánh giúp đánh dẹp các sứ quân khác. Sau khi lên ngôi, vua Đinh Tiên Hoàng đã chọn Hoa Lư làm kinh đô. Tại đây, tại Thiên Tôn trấn này, hoàng đế ra lệnh xây dựng nhà Tiền tế và điện Kính Thiên để đón ngoại kiều đến kinh thành.

Năm 1981, di chỉ khảo cổ học của Động Thiên Tôn được phát hiện. Các hiện vật bao gồm gạch lát nền trang trí hình phượng hoàng và hoa sen, các mảnh mô hình tháp, các tác phẩm điêu khắc hình sóng với 3 đỉnh lớn nhỏ khác nhau, hai tượng vịt nhỏ thời Lý, tượng đầu rồng thời Trần, nhiều mảnh. từ bệ sen có kích thước khác nhau, được tráng men xanh vàng, nhiều mảnh đất nung trang trí… Bên trong động có một vật thể lạ bằng đá hình hộp chữ nhật, trang trí hình rồng.

Động Thiên Tôn có hai động: Động trong và Động ngoài. Ở cửa Động trong có tượng Thánh Thiên Tôn bằng đồng đứng trên lưng rùa. Bức tượng có nhiều màu sắc. Hai tay tượng để trước ngực và cầm kiếm. Mũi kiếm chạm vào lưng rùa. Vì vậy, động này được gọi là Động Thiên Tôn

“Dung Dương Sơn” là ba chữ được viết trên cửa động Thiên Tôn. Nó có nghĩa là ngọn núi chắn dòng chảy từ trên cao xuống.

Thiên Tôn là vùng đất có sông núi tạo thế phòng thủ nên Đinh Tiên Hoàng và Lê Đại Hành đã đặt tiền đồn kinh đô Hoa Lư tại đây.

Sau khi dời đô về Đại La, vua Lý Thái Tổ vẫn còn nhiều công trình kiến ​​trúc với quy mô lớn được xây dựng tại đây. Dưới thời nhà Trần và các triều đại phong kiến ​​khác, nơi đây vẫn được tôn tạo và xây dựng. Bên trong chùa Thiên Tôn, các đồ thờ có giá trị lớn về văn hóa, lịch sử được phục dựng như 18 pho tượng La Hán, bàn thờ có lư hương, bàn thờ đá trang trí hoa văn “lưỡng long chầu nguyệt”, hình phượng hoàng, hoa lá. … Các đường nét chạm khắc tinh xảo và thể hiện sự khéo léo của các nghệ nhân. Đặc biệt, có hai quả chuông lớn với bốn nút bấm phát ra bốn âm thanh khác nhau

Năm 1962, động Thiên Tôn và chùa được Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch công nhận là di tích lịch sử tâm linh cấp quốc gia. Đây cũng là điểm du lịch có tầm vóc đáng kể trong tour du lịch cố đô Ninh Bình.

Bên cạnh những tour du lịch chùa Bái Đính hay du lịch Hoa Lư Tam Cốc, du khách cũng có thể chọn động và chùa Thiên Tôn làm điểm đến trong chuyến du lịch tâm linh của mình tại Ninh Bình.