Tây An Cổ Tự

Tây An Cổ Tự được xây dựng vào năm 1847, chùa đã trải qua nhiều lần tu bổ và tôn tạo. Năm 1958, chùa được nâng cấp toàn diện với tổng diện tích 15.000m vuông.

Chùa được xây dựng bằng các vật liệu bền chắc như gạch ngói, xi măng,…Mặt tiền của chùa được thiết kế theo kiểu kiến ​​trúc của Ấn Độ với các nóc tròn hình củ hành có màu sắc sặc sỡ. Tuy nhiên, các thiết kế bên trong chùa về cơ bản vẫn theo kiểu kiến ​​trúc chùa Phật giáo truyền thống của Việt Nam.

Trong khuôn viên Tây An Cổ Tự có hai tượng voi lớn, một tượng voi đen có hai ngà và một tượng voi trắng có sáu ngà. Voi trắng gợi nhắc về tích xưa chuyện Hoàng hậu Maya nằm mơ thấy voi trắng 6 ngà cõng một vị Bồ tát trên lưng và sau đó sinh ra Thái tử Tất Đạt Đa, tức là Phật Thích Ca. Voi đen có hai ngà tên là Ô Long, chú voi đã hi sinh anh dũng khi chiến đấu bảo vệ độc lập dân tộc.

Chính điện của chùa Tây An là dãy nhà rộng, hai tầng mái, lợp ngói đại ống, cột gỗ căm xe, nền lát gạch bông. Hai bên là lầu chiêng và lầu trống hình tứ giác, trên đỉnh trang trí các tượng tứ linh (long, lân, qui, phụng) rất mỹ thuật. Phía trong chính điện có hơn 200 pho tượng gỗ, mỗi pho tượng đều thể hiện một thái độ triết học Phật giáo khác nhau và có giá trị cao về mặt nghệ thuật. Bên cạnh đó, nơi đây còn có nhiều bức hoành phi mạ vàng, sơn son thếp vàng chạm khắc tinh xảo và những bức hoành phi có câu đối do các nghệ nhân làng nghề An Giang và Đồng Tháp khắc từ thế kỷ 19.

Từ khu vực chính điện, du khách có thể sang tham quan Đại Hồng chung ở khu vực lầu chuông. Chiếc Đại Hồng chung này được tạc vào năm thứ 32 đời vua Tự Đức (năm 1879), tính đến nay đã hơn 140 năm nhưng tiếng chuông vẫn không khác lúc mới tạc là bao.

Ngoài ra, phía sau chùa còn có một số mộ tháp, đặc biệt nhất trong số đó là mộ tháp của Phật Thầy Tây An, thế danh là Đoàn Minh Huyền, người là một tu sĩ Phật giáo tiến bộ, được mọi người ngưỡng mộ về đức độ và tài năng. Hàng năm, cứ vào ngày 12/08 âm lịch, hàng ngàn người dân và các tăng ni phật tử trong và ngoài vùng lại đến đây khấn bái rất đông.

Sự uy nghiêm, linh thiêng của Tây An Cổ Tự đã trở thành sức mạnh vô hình, thu hút đông đảo tu sĩ và khách thập phương hành hương. Chùa Tây An , không chỉ có giá trị về nghệ thuật kiến trúc cổ xưa độc đáo mà còn là nơi lưu giữ nhiều giá trị văn hóa – tín ngưỡng tốt đẹp, gắn liền với việc khai hoang, lập ấp của người dân An Giang xưa.

Ngày 6 tháng 12 năm 1989, Bộ Văn hóa - Thông tin chính thức xếp Tây An Cổ Tự là di tích lịch sử cấp quốc gia.